pleisters

Pas op met fentanyl- pleisters en warmte!

Onlangs zag ik een vrouw met blote armen buiten lopen en een fentanyl- pleister zichtbaar op haar arm bij 32 graden Celsius. Ergens in mijn hoofd klopte hier iets niet. Mag je een fentanyl- pleister zomaar blootstellen aan de zon? Welke consequenties kan dit eventueel hebben? Dit motiveerde mij om op onderzoek uit te gaan. 

Ik heb van allerlei onderzoeken opgezocht en gelezen en kan het volgende concluderen wat voor iedereen van groot belang is om aan elkaar over te dragen:

Wat is fentanyl

Fentanyl is een krachtig opioïd. Artsen schrijven het voor bij hevige pijn, zoals pijn na een operatie, ernstige verwonding, koliekpijn, pijn na een hartinfarct of langdurige pijn, zoals pijn bij kanker.

Toedieningsvormen

Fentanyl wordt gedeeltelijk onwerkzaam door het zogenaamde first-pass-effect, wat betekent dat het effect door passage van de lever gedeeltelijk teniet wordt gedaan. Fentanyl wordt dus niet oraal gebruikt, maar via injecties, pleisters, neusspray, tablet onder de tong en-of zuigtabletten. Bij toediening via pleisters gaat het om toediening met een vertraagde afgifte. Pleisters werken binnen één dag na het aanbrengen en de werking houdt dan twee tot drie dagen aan. 

De plek van de fentanyl- pleister moet nauwkeuring worden gekozen

Om een toeval van afgifte te voorkomen, moet de plaats van de pleister zorgvuldig gekozen worden en moet er regelmatig gecontroleerd worden of de pleister nog goed vast zit. Verder, adviseer de cliënt geen lotion of crème te smeren op de plaats waar je de pleister gaat plakken. Het vet zorgt ervoor dat de pleister loslaat en eraf valt. Als de pleister er toch steeds afvalt, dan kan er eventueel een tegaderm pleister overheen. Je plakt de pleister volgens voorschrift op de voorgeschreven plek, drukt hem goed aan en hij zal niet loslaten. 

LET OP! Fentanyl kan meer en/of sneller werken bij warmte!

Iets wat mensen snel vergeten of gewoon niet weten, is dat fentanyl nooit zomaar mag worden blootgesteld aan warmte. In de farmacotherapeutische richtlijn ´Pijnbestrijding van het NHG´, wordt vermeld dat de absorptie van fentanyl door de huid, en dus ook het effect van de pleister, met 30 procent kan toenemen bij een hogere huiddoorbloeding. Dit kan bijvoorbeeld bij koorts, een warme douche, fysieke inspanning maar zeker ook op warme dagen!

Conclusie 

Geef je zorgvrager goede instructie over het gebruik van een fentanyl- pleister en bepaal samen de juiste toedieningsplek. Houd bij warm weer er rekening mee dat de pleister niet open en bloot moet zitten. Plak het dus op een plek waar kleding overheen zit.

Controleer altijd hoe het met de cliënt gaat. Ook bij transpireren kan het effect versterkt worden.

 

 

Bronnen:

Comment ( 1 )

  • Avatar
    Joyce

    Erg handige, informatieve blog!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.