Wat is cultuur, wat is te linken aan het ziektebeeld en bovenal wat is ‘normaal’?

In de multiculturele maatschappij waar wij tegenwoordig in leven is cultuurverschil een dagelijks vraagstuk, zeker ook in mijn werk. Wat past in de cultuur van onze moeders, maar ook wat is onze cultuur en onze standaard. Kunnen anderen onze standaard begrijpen, waarop is dit gebaseerd en wat heeft dit voor invloed op hoe wij over andere culturen denken?

Lastige vraagstukken waarop soms ook geen antwoord is, want waarom doen we in Nederland hagelslag op brood? Waarom is hier Sinterklaas en geen kerstman? En wat vieren we dan eigenlijk? De vragen over onze cultuur zijn wat mij betreft dan ook vragen die telkens om een kritische blik vragen en waarin de samenwerking met collega’s onmisbaar is. Elkaar scherp houden en maken in de dagelijkse praktijk, elkaar meenemen in denkwerelden en kritisch zijn op elkaars bevindingen en oordelen is een belangrijk gegeven. Tevens maken deze vraagstukken dat ik in mijn werk weer terug link naar de basis, wat zijn de eerste levensbehoeften, wat is nodig om in onze maatschappij mee te komen en wat is prima om het on-bediscussieerd te laten en elkaar er alleen over te horen. Het werken met deze mensen creëert wat mij betreft een bredere blik, je leert te praten over verschillen zonder waardeoordeel. Maar misschien nog wel mooier is als je elkaar weet te vinden in normen, waarden of rituelen.

Waarom doen we in Nederland hagelslag op brood? Waarom is hier Sinterklaas en geen kerstman?– Birgit van Hummel-Gerrits

Het in gesprek gaan en luisteren naar de moeders van een andere cultuur laat zien dat wat wij normaal vinden in andere culturen niet de standaard is. En wat moet dan veranderen? Waar ligt de balans? In mijn werk is deze vraag wellicht makkelijker te beantwoorden dan in de grotere samenleving. Wij kijken altijd vanuit het kind. Als er in een gezin van Aziatische afkomst paardenbloemen gegeten worden, is dit normaal voor het kind, maar niet voor meekomende vriendjes of vriendinnetjes. En neem je die dan nog mee? Als het kind verandering nodig heeft omdat het in tweestrijd zit tussen twee culturen dan is er actie nodig en gaan we in gesprek over de verschillen en overeenkomsten. Vanuit die overeenkomsten proberen we aan te sluiten om samen het grotere doel te bereiken waar veelal een samenwerkingsrelatie te behalen is, namelijk het kind. We gaan in gesprek over het zoeken naar de balans tussen beide culturen. We bespreken het opgroeien in twee culturen en het aanpassingsvermogen dat het vergt van het kind als er thuis andere regels en standaarden gelden dan op school. We bespreken mogelijke gevolgen, observaties vanuit professionals en komen altijd weer terug bij de moeder. Observeert moeder iets en wat zijn de kernwaarden van deze moeder. Als begeleiders vanuit de methodiek die wij hanteren (IRB) proberen wij vooral aan te sluiten bij de hulpvraag van moeder, echter is cultuurverschil soms een aandachtspunt zonder dat moeders hierop zitten te wachten. Hierbij komt nog dat het in sommige culturen ‘not done’ is om een professional mee te laten kijken in jouw leven, laat staan hulp te vragen. We hebben het overigens niet alleen over culturen vanuit verschillende etniciteiten, we hebben het ook over verschillende subculturen. Wellicht is bij de laatste groep de taak nog wel uitdagender.

Het ziektebeeld

Daarnaast komt in de psychiatrie nog het ziektebeeld wat er speelt. Welk gedrag is hieraan te linken en wat is ook hierin nog acceptabel. Misschien kun je hierin dezelfde vragen stellen. Bij beide is in de moeder-kind-zorg de vraag wat schadelijk is voor het kind, bij beide gaat het over open staan voor elkaar want aan het eind van het verhaal zijn we allemaal mensen, met onze eigen gekleurde bril. En of dit nu door cultuur, ziektebeeld of verleden is, is het toch prachtig om elkaar een keer écht te horen. Zonder weerwoord of waardeoordeel, alleen maar luisteren. Als we dit allemaal meer zouden kunnen doen, zou dit ten goede komen aan acceptatie en waardering van mensen uit andere culturen, of met andere normen en waarden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *