zand tussen je vingers

Zand tussen je vingers

Zand tussen je vingers

Contrast: ruimte en (on)vrijheid

Het is eind augustus en bloedheet. Een paar keer per week fietsen we de veel te warme stad uit, langs het Boterdiep, het Tolnij (Oude AE) en het Winsumerdiep het groene, vlakke Groninger land in. Nergens anders ervaar je dat immense gevoel van ruimte en vrijheid zo sterk als hier. De tocht brengt ons bij het verpleeghuis verderop, waar jij ons telkens weer moedeloos vertelt hoe onvrij je je hier voelt, dat je je fiets zo mist, dat je er zo graag uit wilt, maar dat je het stuur niet meer helemaal zelf in handen hebt.

Waarnemen, niet zo vrij als we denken

Vandaag zijn we uitgenodigd om over jou te vertellen. Een jonge GZ psycholoog in opleiding vraagt ons het hemd van het lijf over het leven van niet-zomaar-iemand die nu in dit vriendelijke verpleeghuis aan het opknappen is. Mijn nieuwsgierigheid naar de mensen die ik ontmoet geef ik na dit gesprek de ruimte. Ze vertelt over haar studie, haar afkomst en de liefde, die haar nu in Nederland houdt. Ze is ‘niet van hier’. En ik krijg weer eens een mooi voorbeeld van hoe we waarnemen. Pas toen ik wist dat ze Duitse was hoorde ik iets van een accent. Daarvoor echt niet.

De kennis die we hebben, dat wat we weten, kleurt onze waarneming.

Ons verhaal over jou

Met onze antwoorden tijdens dit gesprek geven we onze blik op jouw werkelijkheid.

Het is jouw bestaan, dat plotseling zo in de war werd geschopt. Hier heb je niet om gevraagd, dit overkomt je. Van de ene op de andere dag vind je jezelf zomaar terug in een zorgzame omgeving waar vooral veel jonge mensen op je letten, van alles voor en van je willen, waar ze iets van je vinden, waar ze over je rapporteren, waar ze plannen maken voor jouw toekomst.

Hier wordt jouw verhaal nu ook het verhaal dat wij over je vertellen. Ik hoop dat we recht doen aan wie je bent, zodat al die lieve helpers om je heen je zoveel mogelijk kunnen blijven zien als de man die je bent.

Als zand tussen je vingers

Het is een plek waar goed voor je wordt gezorgd én het is een plek waar je eigenlijk niet wilt zijn. Je voelt door en door dat de regie over je eigen leven niet meer alleen bij jou ligt. Het meest waardevolle goed dat je hebt: autonomie en vrijheid om over je eigen doen en laten te beslissen, glipt als fijn zand tussen je vingers door. Tot je met lege handen staat, voelt het zo?

Van je en over je

Dit onderscheid maak ik ook vaak bij mijn cliënten. Er is een ‘verhaal-van-je’ en een ‘verhaal-over-je’. Wie ben je nou echt en welk verhaal is er rondom jou ontstaan. Ben je dat (nog), herken je je daar in. Wil je dat zijn? Doet het recht aan je?Zand tussen je vingers

Levende verhalen

Een paar dagen eerder bezochten we je ‘s avonds. Gelukkig konden we samen met je heerlijk buiten op het terras zitten. In deze beschutte woonvorm past deze buitenplaats nog het beste bij je. Buitenmens, dat ben je.

Molleboon

Ik word ondertussen door een medebewoner ingelijfd als molleboon, een Groninger in hart en nieren. En dat ben ik. Geen ontsnappen aan. ‘Mollebonen zoeken elkaar op’, zei je toen je merkte dat ik net zo plat kon proat’n als jij. Hoe oud zou je zijn? Een jaar of 70 denk ik, alhoewel je leeftijd zich moeilijk laat raden.

Je stormde min of meer het terras op met je rolstoel. Een korte korte broek, roze shirtje, minstens 4 piercings op een rij in je linker en 4 in je rechter oor. Vroeg me af, wanneer is het nou ‘gewoon’ een gaatje voor een oorbel en wanneer is het een piercing. Beide zijn min of meer demontabel toch? Ik bedoel dat je ze d’r in en ook weer uit kunt doen. Of zeg je aan en uit? Hoe dan ook, het is niet de look die ik direct verwacht bij een 70 jarige. Waarom denk ik dan toch dat je 70 bent? Geboren in de vijftiger jaren. Tiener, of wie weet misschien wel een Grunneger hippie in de sixties. Was ik net te laat voor, jammer, of misschien toch ook niet?

(Uit)getekend

Het is je verhaal, over de zorg voor je ouders, de dood van eerst je vader en later je moeder. Het uitgeput zijn en weer opknappen daarna. De trots op jezelf, dat je ondanks het zuurstoftekort bij je geboorte dit altijd voor ze hebt kunnen doen. Het ongeluk van laatst, waardoor je nu hier moet revalideren en de malaise van heel lang geleden. Dat intrieste verhaal over het kindje dat niet meer te redden was. Jouw eindeloze wandelingen in en door het leven. Jouw dansen in de regen. Wat een mooi mens ben je en wat is je leven getekend. Wat ben je sterk ook.

Terwijl je je verhaal vertelt ga je geleidelijk over op ‘plat proat’n”. Mooi vind ik dat, dat hoort ook bij mijn verhaal. Ik kan naar je luisteren vanuit onze gedeelde taal en antwoorden met die typische Groningse uitdrukkingen die zich onmogelijk laten vertalen.

Geleefde levens en nog steeds

Zoveel levens, zoveel verhalen, die ‘zomaar’ voorbijkomen. Geleefde levens en nog steeds. Jouw verhaal en het verhaal over jou. Soms lijken ze vergeten, maar ze hebben je gemaakt tot wie je bent. Nu het heden wat lijkt te vervagen komt eerder weer terug. Alsof je wilt zeggen: alsjeblieft, dit ben en blijf ik (ook).

Je eigen accent(en)

Terug naar het begin. Het accent dat ik pas kon horen nadat je me jouw verhaal had verteld. Dat is bijzonder en zo gaat het vaak: wanneer we het verhaal van iemand kennen gaan we iets anders zien, horen of waarderen, dan wanneer we jouw geschiedenis niet kennen. Onze geest heeft nu een referentie van waaruit we naar jouw werkelijkheid kijken. En dit besef maakt dat ik probeer de woorden over jou zo zorgvuldig mogelijk te kiezen, omdat ze mee bepalen hoe de ander vanaf nu naar je kijkt.

We hebben je voorzichtig ingekleurd. Laten we hopen dat je zo lang mogelijk ook met jouw eigen taal en door je eigen doen en laten de ander mee kunt nemen, zodat je ontvangt wat echt bij je past.

 

 

Geschreven door:Jan Wedema

Supervisor / coach / act trainer 

https://www.actdepresence.nu/

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.